Bấm huyệt trị táo bón: Hướng dẫn các huyệt hỗ trợ dễ thực hiện

Táo bón là tình trạng khá phổ biến, khiến người bệnh cảm thấy đầy bụng, khó chịu, đi ngoài khó hoặc phải rặn nhiều. Bên cạnh việc điều chỉnh chế độ ăn uống, tăng cường chất xơ, uống đủ nước và vận động thường xuyên, bấm huyệt trị táo bón cũng là phương pháp được nhiều người quan tâm nhờ cách thực hiện tương đối đơn giản và không dùng thuốc.

Vậy bấm huyệt có thực sự hỗ trợ cải thiện táo bón không? Nên bấm những huyệt nào và thực hiện ra sao để đảm bảo an toàn? Cùng Mediphar USA tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Bấm huyệt trị táo bón có hiệu quả không?

Bấm huyệt là phương pháp sử dụng ngón tay hoặc bàn tay tác động một lực vừa phải lên những vị trí nhất định trên cơ thể. Trong y học cổ truyền, các huyệt đạo được lựa chọn tùy theo triệu chứng và thể trạng của từng người.

Đối với táo bón, bấm huyệt thường được sử dụng với mục đích hỗ trợ:

Thúc đẩy hoạt động của hệ tiêu hóa.
Hỗ trợ nhu động đường ruột.
Giảm cảm giác đầy bụng, căng tức bụng.
Giúp cơ thể thư giãn và hình thành thói quen đại tiện thuận lợi hơn.

Bên cạnh việc áp dụng cách bấm huyệt trị táo bón, người bệnh vẫn cần kết hợp chế độ ăn uống, vận động và các phương pháp điều trị phù hợp theo nguyên nhân.

5 huyệt thường được sử dụng để hỗ trợ cải thiện táo bón

Trong thực hành y học cổ truyền, một số huyệt ở vùng bụng, tay và chân thường được lựa chọn khi người bệnh gặp tình trạng đại tiện khó. Việc xác định huyệt cần tương đối chính xác và lực bấm không nên gây đau dữ dội.

1. Huyệt Thiên Khu (ST25)

Thiên Khu nằm ở vùng bụng, hai bên rốn, cách rốn khoảng 2 thốn theo cách xác định huyệt trong y học cổ truyền.

Đây là một trong những huyệt thường được nhắc đến khi hỗ trợ các vấn đề liên quan đến đường tiêu hóa và đại tiện.

Cách thực hiện:

Nằm ngửa hoặc ngồi ở tư thế thoải mái.
Xác định hai điểm nằm ngang với rốn ở hai bên.
Dùng đầu ngón tay giữa hoặc ngón trỏ ấn nhẹ vào huyệt.
Có thể kết hợp day tròn nhẹ nhàng khoảng 1–2 phút mỗi bên.
Thực hiện với lực vừa phải, không ấn sâu gây đau bụng.

Không nên tự day ấn mạnh vùng bụng khi đang đau bụng chưa rõ nguyên nhân, vừa phẫu thuật bụng hoặc đang có tổn thương tại khu vực này.

2. Huyệt Đại Hoành (SP15)

Đại Hoành cũng nằm ở vùng bụng, ngang với rốn và nằm phía ngoài huyệt Thiên Khu.

Theo y học cổ truyền, huyệt này thường được phối hợp với các huyệt khác trong những trường hợp rối loạn đại tiện.

Cách bấm huyệt:

Xác định vị trí hai bên bụng ngang rốn.
Dùng đầu ngón tay ấn và day nhẹ.
Giữ lực ở mức tạo cảm giác căng tức nhẹ nhưng không đau.
Thực hiện khoảng 1–2 phút mỗi bên.

Các huyệt ở vùng bụng nên được tác động nhẹ nhàng, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc người có bệnh lý ổ bụng.

3. Huyệt Túc Tam Lý (ST36)

Túc Tam Lý là huyệt nằm ở mặt trước ngoài cẳng chân, phía dưới đầu gối. Đây là huyệt thường được sử dụng trong y học cổ truyền đối với các vấn đề liên quan đến tiêu hóa.

Cách thực hiện:

Ngồi thoải mái và co nhẹ chân.
Xác định vị trí dưới đầu gối khoảng 3 thốn, phía ngoài xương chày.
Dùng ngón tay cái ấn xuống huyệt.
Day theo chuyển động tròn trong khoảng 1–2 phút.
Đổi sang chân còn lại.

Khi ấn đúng vị trí có thể xuất hiện cảm giác hơi căng, tức hoặc nặng tại vùng huyệt nhưng không nên gây đau dữ dội.

4. Huyệt Chi Câu (SJ6)

Chi Câu nằm ở mặt sau cẳng tay, phía trên nếp gấp cổ tay. Trong y học cổ truyền, đây cũng là một huyệt được sử dụng trong một số phương pháp hỗ trợ đại tiện.

Cách thực hiện:

Đặt cẳng tay ở tư thế thả lỏng.
Xác định vị trí huyệt ở mặt ngoài cẳng tay, phía trên cổ tay khoảng 3 thốn.
Dùng ngón cái tay còn lại ấn và day nhẹ.
Thực hiện khoảng 1–2 phút rồi đổi tay.

Không nên day quá mạnh hoặc liên tục trong thời gian dài khiến vùng huyệt bị đau, bầm tím.

5. Huyệt Hợp Cốc (LI4)

Hợp Cốc nằm ở mu bàn tay, trong vùng giữa ngón cái và ngón trỏ. Đây là một trong những huyệt khá dễ xác định và thường được phối hợp với nhiều huyệt khác trong thực hành bấm huyệt.

Cách xác định và thực hiện:

Khép ngón cái và ngón trỏ lại.
Xác định điểm cơ nổi cao nhất giữa hai ngón.
Thả lỏng bàn tay.
Dùng ngón cái của tay đối diện ấn vào vị trí huyệt.
Day nhẹ khoảng 1 phút rồi đổi bên.

Phụ nữ mang thai nên trao đổi với bác sĩ hoặc người có chuyên môn trước khi tự thực hiện các liệu pháp bấm huyệt.

Cách bấm huyệt trị táo bón tại nhà

Người trưởng thành khỏe mạnh có thể áp dụng bấm huyệt như một biện pháp thư giãn, hỗ trợ bên cạnh các thay đổi về dinh dưỡng và sinh hoạt.

Một quy trình đơn giản có thể thực hiện như sau:

Bước 1: Thư giãn cơ thể

Ngồi hoặc nằm ở tư thế thoải mái, thả lỏng cơ bụng và hít thở chậm trong khoảng 1–2 phút.

Bước 2: Day nhẹ vùng bụng

Có thể massage bụng nhẹ nhàng theo chuyển động tròn. Một tổng quan và phân tích tổng hợp năm 2025 trên các thử nghiệm ngẫu nhiên cho thấy massage bụng có thể giúp cải thiện tần suất đại tiện và một số triệu chứng táo bón, mặc dù kết quả vẫn cần được diễn giải thận trọng do nguyên nhân táo bón giữa các đối tượng rất khác nhau.

Bước 3: Bấm các huyệt phù hợp

Có thể lần lượt tác động nhẹ lên:

Thiên Khu.
Đại Hoành.
Túc Tam Lý.
Chi Câu.
Hợp Cốc.

Mỗi huyệt có thể day khoảng 1–2 phút. Không cần sử dụng lực quá mạnh.

Bước 4: Nghỉ ngơi và uống đủ nước

Sau khi thực hiện, tiếp tục duy trì lượng nước phù hợp trong ngày và vận động nhẹ nhàng.

Bấm huyệt không nhất thiết mang lại cảm giác muốn đi ngoài ngay sau khi thực hiện. Không nên tăng lực hoặc bấm huyệt liên tục với mục đích tạo hiệu quả nhanh hơn.

Trong trường hợp táo bón đi kèm cảm giác đầy bụng, chướng hơi hoặc ăn lâu tiêu, việc hỗ trợ hoạt động tiêu hóa cũng là một yếu tố đáng lưu ý.

MEDIPANTINE là thực phẩm bảo vệ sức khỏe dạng viên nén bao phim do Công ty TNHH Mediphar USA sản xuất, phù hợp cho người thường xuyên gặp các vấn đề như đầy bụng, chướng bụng, khó tiêu hoặc cảm giác ăn lâu tiêu. Sản phẩm có công thức kết hợp Pancreatin 170 mg, Simethicone 84,433 mg và Papain 15 mg, trong đó Pancreatin cung cấp nhóm enzyme tiêu hóa hỗ trợ phân giải các thành phần trong thức ăn, Papain góp phần hỗ trợ quá trình tiêu hóa protein, còn Simethicone giúp giảm tình trạng tích tụ hơi trong đường tiêu hóa.

Medipantine hỗ trợ tăng cường chức năng tiêu hóa

Nhờ sự kết hợp của các thành phần này, MEDIPANTINE giúp bổ sung enzyme tiêu hóa, hỗ trợ tăng cường chức năng tiêu hóa và góp phần cải thiện các biểu hiện đầy bụng, khó tiêu do tiêu hóa kém. Sản phẩm có thể được cân nhắc như một giải pháp hỗ trợ trong những trường hợp hệ tiêu hóa hoạt động kém hiệu quả, đặc biệt khi người dùng thường xuyên cảm thấy nặng bụng, chướng hơi hoặc khó chịu sau bữa ăn.

Trong quá trình chăm sóc hệ tiêu hóa, bên cạnh việc sử dụng sản phẩm phù hợp, người dùng cũng nên duy trì chế độ ăn cân đối, ăn đúng giờ, hạn chế ăn quá nhanh hoặc quá no và vận động nhẹ nhàng sau bữa ăn để hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn.

>>> Tham khảo thêm thông tin chi tiết về men tiêu hóa MEDIPANTINE trên website Mediphar USA.

Bấm huyệt trị táo bón bao lâu thì có tác dụng?

Hiện chưa có một khoảng thời gian cố định để xác định bấm huyệt trị táo bón bao lâu có tác dụng. Hiệu quả có thể khác nhau tùy theo:

Nguyên nhân gây táo bón.
Mức độ táo bón.
Chế độ ăn và lượng chất xơ.
Lượng nước uống mỗi ngày.
Mức độ vận động.
Thuốc đang sử dụng.
Các bệnh lý tiêu hóa hoặc bệnh lý toàn thân đi kèm.

Các nghiên cứu về bấm huyệt cũng sử dụng những vị trí huyệt, kỹ thuật và thời gian can thiệp khác nhau. Vì vậy, không nên xem bấm huyệt là một phương pháp có thể giúp tất cả người bị táo bón đi ngoài ngay lập tức.

Nếu táo bón kéo dài hoặc thường xuyên tái phát, cần tìm nguyên nhân thay vì chỉ tiếp tục bấm huyệt tại nhà.

Những ai không nên tự bấm huyệt trị táo bón?

Mặc dù bấm huyệt là phương pháp không xâm lấn, một số trường hợp cần thận trọng.

Không nên tự bấm huyệt vùng bụng nếu:

Đang đau bụng dữ dội hoặc đau bụng chưa rõ nguyên nhân.
Bụng căng chướng bất thường.
Đang nôn ói hoặc sốt.
Vừa phẫu thuật vùng bụng.
Có vết thương, viêm hoặc nhiễm trùng tại vị trí tác động.
Nghi ngờ tắc ruột hoặc một bệnh lý cấp tính ở ổ bụng.

Phụ nữ mang thai, người cao tuổi có nhiều bệnh nền, trẻ nhỏ hoặc người đang điều trị bệnh tiêu hóa nên tham khảo bác sĩ hoặc người có chuyên môn trước khi áp dụng.

Với trẻ nhỏ, phụ huynh nên ưu tiên điều chỉnh chế độ ăn, bổ sung nước, vận động và xây dựng thói quen đi tiêu phù hợp. Có thể tham khảo thêm cách giúp trẻ đi ngoài khi bị táo bón hiệu quả và an toàn để áp dụng các biện pháp phù hợp theo độ tuổi.

Kết hợp bấm huyệt với chế độ ăn uống và sinh hoạt phù hợp

Bấm huyệt chỉ là một phương pháp hỗ trợ. Để cải thiện táo bón hiệu quả hơn, cần chú ý đến những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hình thành và đào thải phân.

Bổ sung đủ chất xơ

Chất xơ giúp tăng khối lượng phân và hỗ trợ quá trình đại tiện. Theo Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Hoa Kỳ (NIDDK), nhu cầu chất xơ ở người trưởng thành thường nằm trong khoảng 22–34 g mỗi ngày, tùy tuổi và giới tính.

Nguồn thực phẩm giàu chất xơ gồm:

Rau xanh.
Trái cây.
Ngũ cốc nguyên hạt.
Các loại đậu.
Các loại hạt.

Nên tăng chất xơ từ từ để hạn chế đầy hơi, chướng bụng.

Uống đủ nước

Khi tăng lượng chất xơ, cơ thể cũng cần đủ nước để chất xơ hoạt động hiệu quả và giúp phân mềm hơn. Nhu cầu nước ở mỗi người khác nhau tùy thể trạng, hoạt động thể lực, chế độ ăn và điều kiện thời tiết.

Vận động thường xuyên

Ít vận động là một trong những yếu tố có thể góp phần làm tình trạng táo bón trở nên khó cải thiện. Hoạt động thể chất thường xuyên có thể hỗ trợ giảm triệu chứng táo bón.

Các hoạt động đơn giản như đi bộ, đạp xe hoặc tập thể dục nhẹ có thể được duy trì hàng ngày tùy theo tình trạng sức khỏe.

Tạo thói quen đi đại tiện

Không nên thường xuyên nhịn đi ngoài. Có thể lựa chọn một khung giờ cố định mỗi ngày để tập thói quen đại tiện. NIDDK cũng đề cập đến bowel training – tập luyện thói quen đại tiện như một phương pháp có thể được sử dụng trong quản lý táo bón.

Trong một số trường hợp, người bị táo bón kèm đầy bụng, khó tiêu có thể bổ sung enzyme tiêu hóa. Tuy nhiên, cần lựa chọn sản phẩm phù hợp với nguyên nhân và tình trạng thực tế. Tham khảo thêm bài viết men tiêu hóa trị táo bón để hiểu rõ hơn về vai trò và cách sử dụng.

Khi nào táo bón cần đi khám?

Táo bón không phải lúc nào cũng chỉ xuất phát từ ăn ít rau hoặc uống ít nước. Tình trạng này đôi khi có thể liên quan đến thuốc đang sử dụng, rối loạn chức năng đường tiêu hóa hoặc một số bệnh lý khác.

Theo NIDDK, cần đi khám nếu táo bón không cải thiện sau khi đã tự chăm sóc tại nhà. Đặc biệt, người bị táo bón nên được đánh giá y tế sớm nếu xuất hiện một trong những dấu hiệu sau:

Chảy máu trực tràng hoặc có máu trong phân.
Đau bụng liên tục.
Không thể trung tiện.
Nôn ói.
Sốt.
Sụt cân không chủ ý.
Táo bón kéo dài hoặc tái phát thường xuyên.

Những trường hợp trên không nên chỉ áp dụng bấm huyệt trị táo bón hoặc các biện pháp dân gian tại nhà mà cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.

Lời kết

Bấm huyệt trị táo bón là một phương pháp không dùng thuốc có thể được sử dụng như biện pháp hỗ trợ nhằm thư giãn cơ thể và cải thiện một số triệu chứng liên quan đến đại tiện. Các huyệt thường được nhắc đến gồm Thiên Khu, Đại Hoành, Túc Tam Lý, Chi Câu và Hợp Cốc.

Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện tại về hiệu quả của bấm huyệt đối với táo bón vẫn còn hạn chế. Để kiểm soát táo bón lâu dài, cần ưu tiên ăn đủ chất xơ, uống đủ nước, vận động thường xuyên và duy trì thói quen đại tiện phù hợp. Nếu táo bón kéo dài hoặc đi kèm đau bụng, nôn ói, máu trong phân, không trung tiện được hoặc sụt cân không chủ ý, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Tài liệu tham khảo

National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). Treatment for Constipation.

https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/constipation/treatment
National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). Symptoms & Causes of Constipation.

https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/constipation/symptoms-causes
National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). Eating, Diet, & Nutrition for Constipation.

https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/constipation/eating-diet-nutrition
Jiang ZF, Liu G, Sun XX, et al. Auricular acupressure for constipation in adults: a systematic review and meta-analysis. Frontiers in Physiology. 2023;14:1257660.

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10613998/
Lin Z, Wang D, Fei X, Han D, Liu Z. Effect of Abdominal Massage on Constipation: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Studies. 2025.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41212789/